|
T.W. Geurts, M.W.M. van den Brekel, P. Nederlof, A.J.M. Balm, M.L.F. van Velthuysen (Amsterdam NKI-AvL/AMC), R.Brakenhoff (KNO, VUMC). Een longtumor na behandeling voor plaveiselcelcarcinoom van het hoofd-halsgebied (HNSCC): metastase of 2e primaire? Een vergelijkende analyse met LOH en P53 mutatie analyse.
Pulmonale metastasering en 2e primaire longtumoren zijn een veel voorkomend verschijnsel bij patiënten die behandeld zijn voor een hoofd-hals carcinoom (ongeveer 5-30% van alle H-H carcinomen). Op grond van klinische gegevens kan geen onderscheid gemaakt worden tussen metastasen en 2e primaire longcarcinomen. Dit onderscheid is van belang omdat een primair longcarcinoom mogelijk een agressievere behandeling behoefd dan een HNSCC metastase.
Onderzoeken of bij een longcarcinoom na curatief behandeld hoofd-halscarcinoom een betrouwbaar onderscheid kan worden gemaakt tussen een metastase of 2e primaire tumor met behulp van LOH (Loss of Heterogosity).
Deze LOH analyse wordt gevalideerd mbv P53 Mutatie analyse. Puntmutaties in kankergenen zoals TP53 zijn in theorie de meest betrouwbare clonale markers, maar bewerkelijk. Daarom is het zinvol om mbv P53 mutatie analyse de LOH analyse (die in de klinische praktijk beter te gebruiken is) te valideren.
Tevens zal een selectie en validatie van een verbeterd LOH marker panel plaats vinden om toekomstige genetische differentiatie tussen metastasen van HNSCC en 2e primair longcarcinoom te optimaliseren. Dit panel kan dan zo nodig routinematig in de kliniek gebruikt worden. Patiënten en methode.
Bij 46 patiënten met een histologisch bewezen longcarcinoom na HNSCC werden klinische gegevens (stadium, tumor status, radiologie longlaesies, tijdsinterval), histologie en LOH analyse (12 markers) gebruikt om het onderscheid te maken tussen 2e primaire en metastasen. Deze resultaten zullen worden vergeleken met de uitkomst van een P53 mutatie analyse welke op deze groep zal worden uitgevoerd in het VUMC, tumor biologie HH tumoren).
Voor de validatie van het LOH marker panel zullen microsatelietmarkers op HNSCC en een corresponderende halskliermetastase (LNM) worden uitgevoerd, omdat de clonale verwantschap tussen HNSCC en LNM zeer aannemelijk lijkt. Degenen die corresponderen worden geselecteerd. Deze worden dan gebruikt op de samples waar de TP53 mutatie analyse op is uitgevoerd en zo wordt een betrouwbaar panel gevonden dat zeer bruikbaar is in de kliniek.
Bij de klinische scoring werden 40 metastasen en 6 2e primaire longcarcinomen gevonden. Met LOH analyse was in 21 gevallen sprake van een metastase, in 24 gevallen was sprake van een 2e primaire. Een geval kon niet worden beoordeeld. De LOH scoring steunde in 27 patiënten de klinische score, terwijl dit in 18 gevallen niet zo was.
De P53 mutatie analyse is tot nu toe uitgevoerd op 18 patiënten en in 8 gevallen kon er een uitspraak gedaan worden, bij 6 patiënten werd geen mutatie gevonden en bij 4 patiënten geen analyse mogelijk ivm technische problemen. De mutatie analyse moet uitgevoerd worden op parafine materiaal en dat is veel moeilijker en bewerkelijker dan ‘vers’ weefsel.
Bij de 8 geanalyseerde patiënten kwam bij 6 patiënten de P53 mutatie analyse overeen met de LOH scoring en in 2 gevallen dus niet.
De LOH (Loss of Heterogosity) analyse is reeds van alle 46 patiënten gedaan.
De P 53 mutatie analyse van 28 patiënten moet nog worden gedaan (VUMC).
DNA extractie en microdissectie is dan gebeurd (NKI).
De technieken die hiervoor gebruikt worden zijn amplificatie van exons 5, 6, 7 en 8, dit mbv PCR (polymerase chain reaction). Deze amplificatie wordt gecontroleerd mbv agarose gel electroforese. (De DNA fragmenten worden zo op grootte gescheiden en zo kan gezien worden of de PCR gelukt is). Daarna wordt het PCR product radioactief gelabeld en dit product wordt op een electroforese gel geplaatst en hierop wordt een röntgenplaat bevestigd. Na 36 uur kan de röntgenfoto van het electroforese resultaat afgelezen worden. De mutaties kunnen hierop worden gezien als ze aanwezig zijn (omdat ze van verschillende grootte zijn en dus anders worden gescheiden mbv de electroforese).
Verder validatie door LOH bepalingen te doen op HNSCC en hun corresponderende LNM. De hieruitvolgende markers worden gebruikt op het materiaal waar de p53 mutatie analyse op gedaan is en gekeken of dit overeenkomt. Dit LOH markerpanel kan van grote klinische waarde zijn.
