|
|
|
Huidkanker
Huidkanker komt in Nederland steeds vaker voor. Ongeveer 35.000–40.000 Nederlanders worden er jaarlijks mee geconfronteerd. Het is de meest voorkomende vorm van kanker. De meest voorkomende typen huidkanker zijn het basaalcelcarcinoom, het plaveiselcelcarcinoom en het melanoom (samen 99%).Oorzaak
In veel gevallen ontstaat huidkanker door overmatige blootstelling aan ultraviolette straling. Deze straling komt voor in zonlicht en zonnebank. Niet ieder mens reageert in dezelfde mate op blootstelling aan ultraviolet licht. Hoe de huid reageert, hangt af van het huidtype. Bij het blanke ras onderscheidt men vier verschillende huidtypen:
Huidtypen I en II lopen de hoogste risico’s op zonnebrand. Ook wordt aangenomen dat deze mensen bij een overmatige blootstelling aan zonlicht de grootste risico’s lopen op het ontwikkelen van huidkanker. Voorzichtigheid en een goede bescherming tegen de zon zijn dan ook van belang.
Typen huidkanker
Huidkanker ontstaat vrijwel altijd in de buitenste laag van de huid, de opperhuid. De twee vormen van huidkanker die ontstaan uit de cellen van de opperhuid zelf, zijn:
Een derde vorm van huidkanker ontstaat uit de pigmentcellen in de opperhuid:
De twee vormen basaalcelcarcinoom en plaveiselcelcarcinoom komen veruit het meeste voor. Ze ontstaan voornamelijk op oudere leeftijd op plaatsen waar zonlicht het best kan komen, zoals het gezicht. Bij blanke mensen die lang in de tropen hebben gewoond of een buitenberoep gehad hebben, komen basaalcelcarcinomen en plaveiselcelcarcinomen vaker voor.
Stagering
Stadium
Naast het vaststellen van het type huidkanker is het stadium van belang. Onder het stadium verstaan we de uitgebreidheid van de ziekte. Het stadium wordt vastgesteld aan de hand van de grootte en de plaats van de tumor, de mate van doorgroei in de omringende weefsels en de aanwezigheid van uitzaaiingen in de lymfeklieren en/of elders in het lichaam.
Uitzaaiingen
Als kankercellen los raken, kunnen ze zich via het lymfevocht en via het bloed verspreiden. Ze komen dan op een andere plaats in het lichaam terecht. Bij verspreiding van kankercellen via de lymfe kunnen uitzaaiingen ontstaan in de lymfeklieren. Afhankelijk van het type en de plaats op het lichaam kan huidkanker uitzaaien naar verschillende kliergebieden. Huidtumoren in het hoofd-halsgebied zaaien echter meestal uit naar de lymfeklieren in de hals en speeekselklier (parotis) en rondom het sleutelbeen.
Bij verspreiding van cellen van de huidtumor via het bloed kunnen er onder andere uitzaaiingen ontstaan in de botten, de lever, de longen of de hersenen.
Stagering:
SCC:
T1 <2 cm
T2 >2 cm
T3 Deep: Muscle, bone, cartilage, jaws, orbit
T4 Skull base, axial skeleton
N1 single <3 cm
N2 single >3 to 6 cm, multiple <6 cm
N3 >6 cm
Stage I: T1N0
Stage II: T2N0
Stage III: T3N0, T1-3N1
Stage IV: T1-3N2, T4 or N3 or M1
Merkel cell
T1 <2 cm
T2 >2 to 5 cm
T3 >5 cm
T4 Deep extradermal structures (bone,
muscle…)
N1a microscopic metastasis
N1b macroscopic metastasis
N2 In transit metastasis
M1a skin, subcut, non-regional nodes
M1b lung
M1c other sites
Stage I: T1N0
IA: T1pN0
IB: T1cN0
Stage IIA: T2-3pN0
IIB: T2-3cN0
IIC: T4N0
Stage IIIA: Any T N1a
IIIB: Any TN1b-2
Stage IV: Any T Any N M1
Behandeling
Nadat is geconstateerd dat het om kanker gaat, spreekt de arts met u de behandelmogelijkheden door. In eerste instantie zijn behandelingen tegen kanker bedoeld om te genezen (curatieve behandelingen).
Het behandelplan wordt meestal opgesteld door specialisten van verschillende achtergronden, dit heet een multidisciplinair team. Zij maken hierbij gebruik van gezamenlijk vastgestelde landelijke (en vaak internationale) richtlijnen. De artsen stellen een bepaalde behandeling voor op basis van:
De meest toegepaste behandelingen bij huidkanker zijn: