Archive for Nieuws

Verwelius 3D-lab geopend

Op 14 december is het Verwelius 3D-lab geopend. Nu nog vooral gericht op hoofd-halschirurgie en -oncologie, maar ook andere specialismes kunnen er gebruik van maken. Wat gebeurt er in dit 3D-lab en welke mogelijkheden biedt dit? Promovendus Robert van Veen licht het toe.

Wat is het 3D-lab?

Het 3D-lab is geen laboratorium in de klassieke zin van het woord. Het is een ruimte midden tussen de kantoren van de staf van de hoofd-halschirurgie en -oncologie (HHC). We beschikken over twee goede grafische computers met daarop 3D-software en een 3D-printer. In het lab kunnen CT- en MRI-beelden binnengehaald worden voor analyse en bewerking. Met de printer kunnen we 3D-anatomische modellen en zelfontworpen experimentele medische hulpmiddelen printen. Daarnaast vormt het een platform voor innovatie en onderzoek naar 3D-technologie in de hoofd-halschirurgie.”

Welke mogelijkheden ontstaan er door het  3D-lab?

“Dit 3D-lab geeft clinici de mogelijkheid om bestaande chirurgische interventies te verbeteren door niet meer in 2D maar veel inzichtelijker, in drie dimensies te plannen. Het lab wordt gerund door twee technisch/fysisch en medisch onderlegde wetenschappers in nauwe samenwerking met clinici. Hierdoor wordt de 3D-technologie toegankelijk voor klinische toepassingen. We richten ons in eerste instantie op twee toepassingen, namelijk 3D-technologie voor virtueel geplande resecties en reconstructies van de onderkaak en die van de bovenkaak (bijholte). Voor de onderkaak gaan we bijvoorbeeld patiënt-specifieke zaagmallen ontwerpen voor zowel de onderkaak als het kuitbeen waarmee het ontstane defect wordt gereconstrueerd. Bij de bovenkaak- en bijholteresecties willen we gaan onderzoeken of we de klosprothese, die de resectieholte opvult, in 3D vooraf al kunnen printen. Focus van deze onderzoekslijnen ligt op het verbeteren van tumorvrije marges, postoperatieve functie en tandheelkundige rehabilitatie door 3D-technologie en printing. We verwachten hiermee een bijdrage te leveren aan een efficiëntere behandeling, een langere overleving en betere kwaliteit van leven voor de patiënt.”

Wat is het belang voor het Antoni van Leeuwenhoek?

“Door het oprichten van een eigen 3D-lab binnen het Antoni van Leeuwenhoek kunnen we de samenwerking met andere 3D-labs in Nederland vormgeven. We hebben inmiddels goede contacten met 3D-labs van het UMCG, VUmc, AMC en het Radboud. Door verdere gezamenlijke ontwikkeling van toepassingen van 3D-technologie binnen de hoofd-halschirurgie kan patiëntenzorg verbeterd worden en kunnen wij onderzoeksprojecten initiëren en het AVL sterker op de kaart te zetten als innovatief ziekenhuis. We richten ons in eerste instantie op toepassingen binnen de HHC. Ook werken wij inmiddels al nauw samen met disciplines zoals de Radiotherapie, Radiologie en gerelateerde onderzoeksgroepen zoals de Image Guided Surgery Groep van Theo Ruers. Het lab staat in principe open voor alle disciplines binnen het Antoni van Leeuwenhoek die 3D-technieken zouden willen implementeren of innovatieve ideeën verder zouden willen uitwerken op dit gebied.”

Hoe is het  3D-lab tot stand gekomen?

“Samen met Maarten van Alphen heb ik eerst een inventarisatie gedaan naar de behoefde aan 3D printing en planning binnen de hoofd-halschirurgie. Daaruit bleek genoeg interesse en enthousiasme om de 3D-faciliteit binnen de HHC op te richten. We zijn heel blij dat de Verwelius Foundation bereid was dit initiatief te steunen met sponsoring van een staflid en apparatuur. Daarom noemen we het intern ook het Verwelius 3D-lab.”

Wat is het toekomstperspectief van het  3D-lab?

“Het is de bedoeling een zelfonderhoudend lab te creëren met financiering vanuit de kliniek maar zeker ook door onderzoeksvoorstellen gehonoreerd te krijgen. We hopen in de nabije toekomst de researchlijnen verder uit te breiden en een permanent onderdeel te worden van de HHC. Daarnaast hopen wij dat ook andere vakgroepen aansluiting vinden bij het 3D lab en met onze ondersteuning 3D technieken gaan implementeren in hun dagelijkse werkzaamheden.”

Promotie Merijn Eskes

Gepersonaliseerde computermodellen kunnen de keuze voor de verschillende behandelingen bij hoofd-halskanker objectief vaststellen met inachtneming van de functionele gevolgen op spraak, slikken en kauwen. Eén van de belangrijke pijlers om deze modellen te personaliseren is het toevoegen van de patiënt-specifieke aansturing van de spieren om tot een functionele beweging te komen. Dit is het thema van het promotieonderzoek van technisch geneeskundige Merijn Eskes.

Wanneer er verwacht wordt dat operatief verwijderen van tumoren in het hoofdhalsgebied te grote gevolgen zal hebben kan besloten worden om uit te wijken naar alternatieve orgaansparende behandelingen. Deze beslissing is uiterst subjectief en hangt af van de persoonlijke ervaring van het behandelteam. Binnen het virtuele therapie project, een samenwerking tussen de Universiteit Twente (het MIRA instituut) en het Antoni van Leeuwenhoek, is men bezig deze keuze objectief en gemakkelijker te maken. Zij ontwikkelen patiënt-specifieke digitale dubbelgangers, waarop zij verschillende virtuele behandelingen willen uitvoeren om de patiënt-specifieke gevolgen hiervan in kaart te kunnen brengen.

Eén van de belangrijkere onderdelen om deze modellen te personaliseren zijn de activatiepatronen van spieren. De belangrijke functies in het hoofdhalsgebied hebben allen te maken met bewegingen en krachten, waarvan samentrekkende spieren de bron zijn. Oppervlakte-elektromyografie is een patiëntvriendelijke techniek waarmee de activiteit van verschillende gezichtsspieren gemeten kan worden. De gemeten spieractiviteit kan dan gebruikt worden in zogenaamde biomechanische modellen waarmee natuurgetrouwe bewegingssimulaties van bijv. gezichtsuitdrukkingen gemaakt kunnen worden. Met behulp van voorwaarts en achterwaarts modelleren kunnen de gevolgen wat betreft spieren en aansturing als ook mogelijke compensatoire activatiestrategieën in beeld worden gebracht.

Merijn Eskes heeft zich de afgelopen jaren gespecialiseerd in deze techniek en de toepassing van gemeten spiersignalen binnen biomechanische modellen van het gezicht. Hij zal de inhoud van zijn proefschrift presenteren en verdedigen op woensdag 13 december 2017, alwaar hij promoveert aan de Universiteit Twente.

Vijfde awareness-week voor hoofd- en halskanker, 18-22 september

Vijfde Europese week voor Hoofd-halskanker, 18-22 september 2017

De ‘Make Sense’ campagne en ‘awareness-week’, georganiseerd door de Europese Hoofd-Hals Vereniging (EHNS) streeft naar een groter bewustzijn van hoofd-halskanker. Via de Make Sense-campagne wil de EHNS ervoor zorgen dat de symptomen van hoofd-halskanker beter worden herkend, zodat patiënten eerder een arts consulteren en worden gediagnosticeerd en doorverwezen. Hierdoor kunnen de behandelingsresultaten en kansen op genezing voor patiënten met hoofd-halskanker verbeteren.

Meer informatie: http://makesensecampaign.eu/nl/

Artikel hoofd-halsrevalidatieprogramma

In de laatste editie van het Reade magazine Revalidiatie | Reumatologie staat een bijdrage over het multidisciplinair hoofd-halsrevalidatieprogramma dat wordt aangeboden aan patiënten in het Antoni van Leeuwenhoek. Ellen Passchier, casemanager, Stefanie Kerkhof, revalidatiearts en Lisette van der Molen, coördinator, geven uitleg over het programma. Klik hier om het artikel te lezen.

13th Head & Neck Symposium on 6-7 April

 Since 1993 twelve successful AVL multidisciplinary symposia were held on the diagnosis and treatment of a variety of malignancies in the head and neck. Each audience constituted of a large number of highly interested (inter-)national specialists, actively participating in discussions. The forthcoming 13th symposium is focused on less common cancers: sinonasal and nasopharyngeal carcinoma. Both cancer types are characterized by an atypical symptomatology with negative effects on timely diagnosis and treatment. Adequate diagnosis and treatment of these cancers is strongly dependent on a multidisciplinary approach with active participation of various medical specialties. This symposium brings pitfalls in the diagnostic process of primary sinonasal cancer, nasopharyngeal cancer, surgical (reconstructive) techniques and multimodality treatment to the attention of the participants. Case report discussions are included as well as how to implement the acquired knowledge.

Click here to enter the symposium website

Hoofd-Hals Revalidatie/Head and Neck Rehabilitation 2.0

This complimentary, evidence-based, multidisciplinary Head and Neck Rehabilitation (HNR 2.0) programme in Dutch and English, developed in The Netherlands Cancer Institute-Antoni van Leeuwenhoek, is intended for other certified Head and Neck Cancer Centres in the Netherlands and beyond. The aim of publishing HNR 2.0 is to facilitate implementation of dedicated head and neck cancer rehabilitation in interested centres and to enable increasing numbers of (advanced) head and neck cancer patients access to this much needed form of multidisciplinary, specialised after care. The authors grant permission to copy and use all content and supplements for patient care, teaching and research after proper citation and notification (mail to: kno@nki.nl).

Digitale heruitgave “Reukrevalidatie na totale laryngectomie”

Het in 2002 gepubliceerde leerboek “Reukrevalidatie na totale laryngectomie: een handleiding voor gelaryngectomeerden” is nu beschikbaar in digitale vorm. De verwijzingen naar websites en boeken zijn geüpdate en de wetenschappelijke literatuur die over dit onderwerp sinds het verschijnen van dit boek is gepubliceerd, is toegevoegd.  Naast het leerboek zijn er 2 digitale handboeken samengesteld op basis van de Power Point presentaties op de CD-ROM, die bij dit boek was bijgesloten. Deze handleidingen, één voor logopedisten en één voor patiënten, bevatten een aantal illustratieve video’s die het aanleren van de “Gaap-ruike methode” toelichten en vergemakkelijken.

reukrevalidatie-leerboekhandleiding-logopedistenhandleiding-gelaryngectomeerden

Kookboek voor mensen met eet-, slik- en kauwproblemen

Via de 2e Stemwinkel zijn kookboeken te bestellen voor mensen met eet-, slik- en kauwproblemen. Onlangs is het derde deel uit deze reeks verschenen. Door op de afbeelding hiernaast te klikken kan dit worden besteld. als-eten-even-moeilijk-is

27 mei: Asisto workshop Antwerpen

asisto
Op 27 mei a.s. wordt in het Universitair Ziekenhuis Antwerpen de Asisto workshop georganiseerd. Asisto staat voor Automatic Speech analysis during Speech Therapy in Oncology. Inschrijven voor deze workshop kan via: www.uza.be/asisto.

Klik hier voor het programma: folder Asisto

Promotie Hester van Monsjou

voorblad proefschrift hester van monsjouOp 17 november 2015 zal Hester van Monsjou haar proefschrift verdedigen aan de Universiteit van Amsterdam: ‘Epidemiological characteristics of oral and oropharyngeal squamous cell carcinoma’.

Samenvatting:
Volgens verschillende studies uit de Verenigde Staten en enkele Europese landen is er afgelopen decennia een opmerkelijke stijging geweest van het aantal jonge patiënten (< 45 jaar) met hoofd-halskanker. Een mogelijke verklaring hiervoor ligt bij de gelijktijdige stijging van het aantal mondkeelholte-tumoren veroorzaakt door het humaan papillomavirus (HPV), een virus dat wordt overgedragen via seksueel contact. Terwijl in de jaren ’70 ongeveer 23% van de hoofd-halstumoren HPV positief was, is dit volgens recente data uit de VS en Groot Brittannië tegenwoordig tot wel 65%. Van Monsjou toont via diverse studies, verricht met behulp van historisch en nieuw patiëntenmateriaal uit het Antoni van Leeuwenhoek, aan dat de situatie in Nederland anders is. Het aantal jonge patiënten met hoofd-halskanker is in ons land juist gedaald. Daarnaast is het aantal hoofd-halstumoren dat HPV positief blijkt te zijn in ons land wel gestegen, maar lang niet zo veel als in andere landen.
Onder oudere patiënten is het aantal gevallen van hoofd-halskanker in Nederland wel gestegen. Van Monsjou concludeert dat de belangrijkste oorzaken hiervan roken en overmatig alcoholgebruik zijn. Zij benadrukt daarom dat stoppen-met-roken en -drinkenprogramma’s belangrijk zijn en blijven voor de preventie van dit type tumoren, alsmede voor preventie van de vele andere ziekten die een hoger risico op voortijdig overlijden geven bij deze risicogroepen.

On November 17, 2015 , Hester van Monsjou will defend her doctoral thesis at the University of Amsterdam: ‘Epidemiological characteristics of oral and oropharyngeal squamous cell carcinoma’.

According to a number of studies from Europe and the United States, there has been a notable rise in the incidence of head- and neck cancers among young patients (< 45 years) in the past few decades. A possible explanation for this lies within the simultaneous rise of HPV positive tumors. HPV (short for human papillomavirus) is sexually transmitted, so this rise can reflect changes in sexual behavior within the society. In the seventies, about 23 percent of the head- and neck tumors were HPV positive. According to recent studies from the US and United Kingdom, this is now up to 65 percent. Van Monsjou shows that the situation here in The Netherlands is different. For this, she used large collections of historical and recent patient material from patients who were treated in the clinic of The Netherlands Cancer Insitute. In The Netherlands, the incidence of young people with head- and neck cancer hasn’t increased, but decreased. Also, even though there is a slight rise in the percentage of head- and neck tumors which are HPV positive, the rise isn’t as sharp as it is in other countries.
There has been an increase though in the incidence of head- and neck tumors among Dutch patients over 45. Van Monsjou concludes that the main causes of this seem to be smoking and excessive alcohol intake. She therefore stresses that programs which help people quit smoking or drinking are still and will continue to be important. Both for preventing head- and neck cancer, as well as preventing the several other diseases that can cause people within these risk groups to die prematurely.