Huidtumoren

Huidkanker komt in Nederland steeds vaker voor. Ongeveer 35.000–40.000 Nederlanders worden er jaarlijks mee geconfronteerd. Het is de meest voorkomende vorm van kanker. De meest voorkomende typen huidkanker zijn het basaalcelcarcinoom, het plaveiselcelcarcinoom en het melanoom (samen 99%).

Oorzaak

In veel gevallen ontstaat huidkanker door overmatige blootstelling aan ultraviolette straling. Deze straling komt voor in zonlicht en zonnebank. Niet ieder mens reageert in dezelfde mate op blootstelling aan ultraviolet licht. Hoe de huid reageert, hangt af van het huidtype. Bij het blanke ras onderscheidt men vier verschillende huidtypen:

  • Huidtype I: verbrandt altijd, wordt nooit bruin
  • Huidtype II: verbrandt meestal, wordt een beetje bruin
  • Huidtype III: verbrandt zelden, wordt goed bruin
  • Huidtype IV: verbrandt nooit, wordt diepbruin

Huidtypen I en II lopen de hoogste risico’s op zonnebrand. Ook wordt aangenomen dat deze mensen bij een overmatige blootstelling aan zonlicht de grootste risico’s lopen op het ontwikkelen van huidkanker. Voorzichtigheid en een goede bescherming tegen de zon zijn dan ook van belang.

Typen huidkanker

Huidkanker ontstaat vrijwel altijd in de buitenste laag van de huid, de opperhuid. De twee vormen van huidkanker die ontstaan uit de cellen van de opperhuid zelf, zijn:

Een derde vorm van huidkanker ontstaat uit de pigmentcellen in de opperhuid:

De twee vormen basaalcelcarcinoom en plaveiselcelcarcinoom komen veruit het meeste voor. Ze ontstaan voornamelijk op oudere leeftijd op plaatsen waar zonlicht het best kan komen, zoals het gezicht. Bij blanke mensen die lang in de tropen hebben gewoond of een buitenberoep gehad hebben, komen basaalcelcarcinomen en plaveiselcelcarcinomen vaker voor.

Stagering

Stadium

Naast het vaststellen van het type huidkanker is het stadium van belang. Onder het stadium verstaan we de uitgebreidheid van de ziekte. Het stadium wordt vastgesteld aan de hand van de grootte en de plaats van de tumor, de mate van doorgroei in de omringende weefsels en de aanwezigheid van uitzaaiingen in de lymfeklieren en/of elders in het lichaam.

Uitzaaiingen

Als kankercellen los raken, kunnen ze zich via het lymfevocht en via het bloed verspreiden. Ze komen dan op een andere plaats in het lichaam terecht. Bij verspreiding van kankercellen via de lymfe kunnen uitzaaiingen ontstaan in de lymfeklieren. Afhankelijk van het type en de plaats op het lichaam kan huidkanker uitzaaien naar verschillende kliergebieden. Huidtumoren in het hoofd-halsgebied zaaien echter meestal uit naar de lymfeklieren in de hals en speeekselklier (parotis) en rondom het sleutelbeen.

Bij verspreiding van cellen van de huidtumor via het bloed kunnen er onder andere uitzaaiingen ontstaan in de botten, de lever, de longen of de hersenen.

Behandeling

Nadat is geconstateerd dat het om kanker gaat, spreekt de arts met u de behandelmogelijkheden door. In eerste instantie zijn behandelingen tegen kanker bedoeld om te genezen (curatieve behandelingen).

Het behandelplan wordt meestal opgesteld door specialisten van verschillende achtergronden, dit heet een multidisciplinair team. Zij maken hierbij gebruik van gezamenlijk vastgestelde landelijke (en vaak internationale) richtlijnen. De artsen stellen een bepaalde behandeling voor op basis van:

  • het type kanker
  • de grootte, plaats en groeiwijze van de tumor
  • de mate van doorgroei in de omringende weefsels en de eventuele aanwezigheid van uitzaaiingen
  • de algemene lichamelijke conditie van de patiënt

De meest toegepaste behandelingen bij huidkanker zijn: